W dniu 12.02.2026 r., odbyło się inauguracyjne posiedzenie Rady Naukowej przy Centrum Genetycznym Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka. W obradach Rady uczestniczył Pan Leszek Hądzlik – Prezydent PFHBiPM, który dokonał uroczystej inauguracji posiedzenia. Kluczowym punktem spotkania było oficjalne powołanie Rady Naukowej, która ma stanowić wsparcie merytoryczne dla procesu oceny genetycznej bydła ras mlecznych w Polsce. Rada, jako organ doradczy i opiniodawczy, ma za zadanie czuwać nad obiektywizmem oceny oraz jej zgodnością z międzynarodowymi standardami ICAR i Interbull.
W pierwszym posiedzeniu uczestniczyli wszyscy członkowie Rady Naukowej w składzie:
- Ignacy Misztal, Uniwersytet Georgia, USA
- Wojciech Jagusiak, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie
- Tomasz Suchocki, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
- Monika Skarwecka, Instytut Zootechniki – PIB w Balicach
- Katarzyna Stachowicz, AbacusBio, Nowa Zelandia
Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka reprezentowali:
- Leszek Hądzlik, prezydent PFHBiPM
- Ewa Kłębukowska, zastępca dyrektora PFHBiPM
- Agnieszka Nowosielska, zastępca dyrektora PFHBiPM
- Sebastian Mucha, dyrektor CGen PFHBiPM
- Marcin Pszczoła, zastępca dyrektora CGen PFHBiPM
- Magdalena Graczyk-Bogdanowicz, główna specjalistka ds. analiz genetycznych w CGen PFHBiPM
Prezydent Hądzlik mianował prof. Wojciecha Jagusiaka na stanowisko Przewodniczącego Rady Naukowej. Profesor Jagusiak jest kierownikiem Katedry Genetyki, Hodowli i Etologii Zwierząt Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Kieruje zespołem badawczym zajmującym się doskonaleniem metod oceny wartości hodowlanej, analizą cech produkcyjnych i funkcjonalnych bydła oraz wykorzystaniem narzędzi genomowych w programach hodowlanych. Posiada wieloletnie doświadczenie z zakresu oceny wartości hodowlanej i stanowi uznany autorytet w dziedzinie genetyki bydła. W kręgu zainteresowań prof. Jagusiaka szczególne miejsce zajmuje ocena genetyczna cech pokroju.
Spośród członków Rady wybrano również Zastępcę Przewodniczącego, którym został prof. Tomasz Suchocki z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Jest on współtwórcą pierwszego krajowego systemu oceny genomowej i posiada szerokie doświadczenie z zakresu oceny genetycznej.
Grono członków Rady Naukowej zaszczycił prof. Ignacy Misztal z Uniwersytetu Georgia (USA), który jest twórcą metodyki oceny jednostopniowej oraz uznanym ekspertem współpracującym z największymi światowymi liderami hodowli bydła. Profesor Misztal jest uznawany za jednego z najważniejszych ekspertów w dziedzinie genomowej oceny wartości hodowlanej bydła. Jego prace przyczyniły się do rozwoju nowoczesnych metod selekcji i poprawy efektywności programów hodowlanych w skali globalnej. Jest autorem i współautorem licznych publikacji naukowych, a jego dorobek obejmuje ponad 30 000 cytowań i indeks h powyżej 90, co plasuje go w światowej czołówce naukowców w dziedzinie hodowli zwierząt.
W skład Rady Naukowej weszli również: dr Monika Skarwecka z Instytutu Zootechniki w Balicach, która jest zaangażowana w krajową ocenę genomową praktycznie od samego początku jej powstania oraz dr Katarzyna Stachowicz reprezentująca firmę AbacusBio z Nowej Zelandii, która jest światowej klasy specjalistką z zakresu oceny genomowej, rozwoju indeksów selekcyjnych oraz wdrażania innowacji w ocenie genetycznej.
Rada Naukowa pełni funkcję doradczą, dba o obiektywizm procesów związanych z oceną genetyczną oraz zgodność z międzynarodowymi standardami ICAR i Interbull. Podczas pierwszego posiedzenia Rady Naukowej podsumowano działalność Centrum Genetycznego w 2025 r. i przedstawiono kluczowe osiągnięcia. Rok 2025 był niewątpliwie przełomowy dla działalności Centrum Genetycznego PFHBiPM:
- 7 stycznia 2025 r. Interbull uznał CGen za Oficjalny Ośrodek Obliczeniowy, dostarczający dane do ocen międzynarodowych.
- 2 kwietnia 2025 r. oficjalnie wprowadzono ocenę jednostopniową (Single-step), co jest trzecim wdrożeniem w Europie.
- Opublikowano 5 sezonów oceny dla buhajów i samic rasy PHF.
- Złagodzono kryteria otrzymania oceny (wymagany tylko znany ojciec i matka rasy PHF).
- Zwiększono częstość oceny buhajów i buhajków do sześciu razy w roku.
- Wprowadzono kroczącą bazę genetyczną (aktualizowaną co roku).
Podczas posiedzenia Rady Naukowej, omówione zostały również plany oraz najważniejsze zadania Centrum Genetycznego na 2026 r. Należą do nich:
- Wdrożenie nowego indeksu PF: struktura indeksu zostanie uproszczona i rozszerzona o nowe cechy (m.in. zdrowotność racic, zdolność udojowa, przebieg porodów). Wyniki będą prezentowane w formacie 4-cyfrowym, co zapewni 5-krotnie większe zróżnicowanie wartości. Indeks PF oraz podindeksy będą publikowane wraz z dokładnością.
- Projekt Metanowy: Dzięki pozyskaniu finansowania i współpracy z partnerami z Włoch oraz Global Methane Genetics, PFHBiPM włączyła się w globalne badania nad emisją metanu. W ramach projektu zakupiono urządzenia pomiarowe, które dostarczą fenotypów do stworzenia populacji referencyjnej.
- Ocena Mniej Licznych Ras: Ocena jednostopniowa zostanie rozszerzona na rasy: polską czerwoną i simentalską.
- Poszerzanie oceny genetycznej o nowe cechy takie jak: wytrwałość laktacji oraz zdrowotność racic.
Członkowie Rady byli pod wrażeniem ogromu prac wykonanych przez Centrum Genetyczne w minionym roku. Doceniono szczególnie skalę zmian jaka zaszła w polskiej ocenie genetycznej. W dyskusji pojawiła się ważna sugestia aby dążyć do wykorzystania jak największych populacji referencyjnych. Jak podkreślał prof. Misztal, ma to szczególne znaczenie w przypadku mniej odziedziczalnych cech które wymagają dużej populacji referencyjnej aby osiągać postęp genetyczny. Kwestia wielkości populacji referencyjnej ma duże znaczenie w kontekście planowanego wdrożenia oceny genomowej dla rasy simentalskiej, gdzie współpraca międzynarodowa pozwala na znaczący wzrost dokładności oceny. Rada z uznaniem odniosła się do planów na bieżący rok. Postępy w realizacji prac będą omawiane na kolejnych posiedzeniach, które odbywać się będą trzy razy w roku.
