aktualne wyniki

podsumowanie


Podsumowanie wyników dla sezonu 2020.1 znajduje się poniżej.
Natomiast zakresy wartości IE dla grup zwierząt i stad dla sezonu oceny wartości hodowlanej 2020.2 są podane w kolejnych zakładkach (tj. buhaje HO, buhaje RW, krowy HO, krowy RW, stada).

Analizy aktualnych wyników mają na celu zobrazowanie wyrażonego w złotówkach potencjału genetycznego buhajów oraz zwierząt hodowlanych znajdujących się w stadach objętych kontrolą użytkowości.

Analiza wyników kwietniowego sezonu oceny wartości hodowlanej (2020.1) została przeprowadzona na podstawie obliczanych w CGen wartości Indeksu Ekonomicznego dla populacji żyjących samic (stan na dzień 11.05.2020) rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej i buhajów, których dostępność oznaczają podmioty oferujące nasienie na polskim rynku. Wśród analizowanych zwierząt 97% krów i 86% buhajów należało do odmiany czarno-białej.

Najważniejsze informacje o IE w sezonie 2020.1

  1. W sezonie 2020.1 nastąpiła zmiana bazy genetycznej dla wszystkich ocenianych cech, co wpływa na zmianę zakresu publikowanych ocen wartości hodowlanej w stosunku do poprzednich sezonów. Sama ta zmiana nie wpływa na rankingi zwierząt wg pojedynczych cech, ale może mieć wpływ na uszeregowanie wg indeksów i podindeksów, w tym także Indeksu Ekonomicznego.
  2. Centrum Genetyczne PFHBiPM przeprowadziło aktualizację informacji o populacji rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej oraz krajowym rynku mleka, aby wagi indeksu jeszcze lepiej odpowiadały potrzebom ekonomicznym polskich hodowców.
  3. Średnia wartość IE spadła w stosunku do sezonu 2019.3, dla samic urodzonych w 2015 roku spadek ten wyniósł 290 zł.
  4. Wzrosło zróżnicowanie wartości IE, co przełożyło się na wzrost średniego IE 100 najlepszych buhajów odmiany czarno-białej o 326 zł, w stosunku do analogicznej średniej z sezonu 2019.3
  5. Średnia wartość indeksu ekonomicznego w grupie 100 najlepszych buhajów odmiany czarno-białej wyniosła 2713 zł, a w przypadku jałówek 2453 zł. Dla najlepszej setki odmiany czerwono-białej było to odpowiednio 2010 zł dla buhajów i 1587 zł dla jałówek.
  6. Na rynku krajowym dostępne jest nasienie ponad 1400 buhajów, wśród których występuje ogromne zróżnicowanie wartości IE. Najlepszy oferowany buhaj ma IE równy 2818 zł. Wartość ta jest wyższa aż o 3 268 zł od ostatniego buhaja w rankingu dostępnych buhajów. Alarmującym jest, że pomimo, iż buhaje powinny stanowić nośnik postępu oferowane są także takie, których potencjał genetyczny jest mniejszy od potencjału 91% krów z populacji aktywnej.
  7. Wartości IE w populacji krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czarno-białej charakteryzują się ogromną rozpiętością. Wahają się one od -1989 do 2456 zł. Wybitne osobniki są znacznie lepsze od pozostałych, przy o wiele mniejszym zróżnicowaniu w największej grupie zwierząt o przeciętnych wartościach IE.
  8. Różnice pomiędzy średnią wartością IE w stadach dochodzą do 2347 złotych. Wyniki uzyskiwane przez wyróżniających się hodowców potwierdzają, że prowadząc pracę hodowlaną w stadzie można uzyskiwać efekty w postaci bardzo ekonomicznych krów. Analiza pokazuje także, że wielu stadach można łatwo podnieść wartość hodowlaną zwierząt i tym samym poprawić ich efektywność.

Oficjalna kwietniowa ocena (2020.1) jest wyjątkowa w związku ze zmianą bazy genetycznej. Warto przypomnieć, że zmiana bazy sprawia, że nie tylko wartości zwierząt zmniejszają się (zmiana średniej wartości bazy), ale także mogą zmieniać się różnice między nimi (zmiana zróżnicowania). Warto zwrócić uwagę na ten drugi element, ponieważ wywołuje on zmiany w rankingach tworzonych na bazie indeksów i podindeksów. Jest to skutek aktualizacji tzw. parametrów standaryzacji, wykorzystywanych do prezentacji wszystkich cech poza produkcyjnymi. Ich zmiana może dodatkowo wzmocnić efekt naturalnych przesunięć w rankingu związanych z nową oceną.

Zmiany w ocenie wartości hodowlanych poszczególnych cech przełożyły się także na wartości Indeksu Ekonomicznego. Istotne są zwłaszcza te związane z parametrami standaryzacji, zmianami ocen poszczególnych cech uwzględnionych w IE, a także ich zmiennością która znacząco przekłada się na ostateczną wartość indeksu. W przypadku IE występują jeszcze dodatkowe źródła zmian wartości pomiędzy sezonem 2019.3 a 2020.1. Ze względu na dopasowanie IE do krajowych uwarunkowań konieczne jest monitorowanie czynników rynkowych oraz wskaźników zootechnicznych charakteryzujących populację, takich jak wydajność w kolejnych laktacjach, kształt krzywej laktacji, liczba komórek somatycznych, długość okresu międzyciążowego czy wiek pierwszego wycielenia. Aktualizacja parametrów zootechnicznych została opracowana na podstawie wyników oceny wartości użytkowej i odbywa się równolegle ze zmianą bazy genetycznej.

Na zmiany w publikowanych w naszym kraju wynikach oceny mają także wpływ zmiany w systemach oceny wprowadzane w innych krajach. Przekładają się one na zmiany wartości hodowlanej buhajów, których wyniki pochodzą z Interbullu (oznaczenia MACE i GMACE). Warto zwrócić uwagę, że takie źródło oceny ma większość buhajów z najwyższą wartością hodowlaną publikowaną w naszym kraju. Przykładowo, od sezonu 2020.1 niemiecki ośrodek obliczeniowy usunął z analiz część najstarszych wyników oceny użytkowości, co skutkowało obniżeniem dokładności oceny wartości hodowlanej bardzo starych buhajów ocenionych na potomstwie. Takie zmiany są z jednej strony normalne, każdy kraj stale doskonali metody oceny, z drugiej wywołują reakcje łańcuchowe mające wpływ nie tylko na oceny międzynarodowe, ale także krajowe genomowe. Niektóre buhaje ocenione na potomstwie w innych krajach są wykorzystywane do tworzenia krajowych populacji referencyjnych. Stąd zmiany w ocenach międzynarodowych nie pozostają bez wpływu na wyniki krajowych genomowych wartości hodowlanych.

Wymienione wyżej czynniki wpływające na zmiany w ocenie występują tylko raz na jakiś czas, zwykle co pięć lat. Nie można zapomnieć o dwóch innych, będących wynikiem bieżącej pracy hodowlanej, które również przekładają się na zmiany w rankingach. Jest to włączanie do oceny młodych osobników dla których wartości hodowlane są szacowane po raz pierwszy oraz nowe obserwacje płynące z kontroli użytkowości, które przekładają się na zmiany oceny i wzrost dokładności oceny krów i buhajów.

Efektem wszystkich wspomnianych zmian jest spadek przeciętnej wartości IE, który dla krów urodzonych w 2015 roku, w stosunku do oceny grudniowej wyniósł 290 złotych. Jednocześnie zwiększyło się zróżnicowanie wartości IE, co znalazło odbicie w większym o 87 złotych odchyleniu standardowym (zróżnicowaniu ocen). Oznacza to, że wartości najlepszych samic jeszcze bardziej wyróżniają się na tle przeciętnych. W przypadku buhajów zmiana zakresu wartości jest jeszcze większa, co wynika z ich specyfiki (liczebność grupy, różnice wiekowe, dokładność oceny itp.). Przykładowo dla buhajów urodzonych w latach 2005-2015 odchylenie standardowe wzrosło o 172 złote przy spadku średniej IE o 188 złotych. Z tego względu można zaobserwować, że wartości IE najlepszych buhajów są wyższe niż w poprzedniej ocenie mimo obniżenia średniej wartości dla całej ocenianej grupy.

objaśnienia


W poszczególnych zakładkach przedstawiamy aktualne wyniki charakteryzujące populację rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej pod względem Indeksu Ekonomicznego wyrażonego w złotówkach.
W celu zaprezentowania Państwu użytecznych informacji przeprowadziliśmy analizę w ramach każdej z odmian (HO i RW) dla:
  • buhajów oznaczonych jako dostępne na polskim rynku w rankingu zamieszczonym na stronie cgen.pl/indeksy oraz TOP100 oceny,
  • krów z wynikami owh, zarówno z oceną genomową jak i konwencjonalną,
  • TOP100 jałówek genomowych,
  • średnich stad.

Przedstawione wyniki analiz wartości Indeksu Ekonomicznego mogą stanowić punkt odniesienia dla prowadzenia porównań i być pierwszym krokiem w podejmowaniu decyzji o zakupie nasienia danego buhaja lub przeznaczeniu danej sztuki na remont stada.

Aktualne zasady publikowania wartości Indeksu Ekonomicznego zostały opisane tutaj.

Jak interpretować wykresy?

Na wykresach zamieszczonych w zakładkach dla poszczególnych płci oznaczyliśmy kolorami zakresy wartości IE odpowiadające kolejnym równolicznym klasom zwierząt. Najsłabsze 20% sztuk charakteryzuje się wartościami IE z zakresu oznaczonego kolorem czerwonym, natomiast najlepsze 20% wartościami IE z zakresu oznaczonego kolorem ciemnozielonym.

Należy zwrócić uwagę, że zakresy poszczególnych klas nie są jednakowe. Im więcej zwierząt o zbliżonych wartościach IE tym mniejsze różnice między najlepszym a najgorszym zwierzęciem z danej klasy a przez to “krótsza” klasa. Taką sytuację obserwujemy zwłaszcza przy wartościach bliskich średniej populacji. Natomiast w przypadku klas skrajnych, a więc najlepszych (ciemnozielonych) lub najsłabszych (czerwonych), różnice pomiędzy osobnikami są znacznie większe, a w konsekwencji zakresy wartości IE w danej klasie bardziej zróżnicowane (na wykresie klasy te są “dłuższe”). Wartości graniczne dla każdej klasy zaznaczyliśmy na wykresie.

Analogicznie stworzyliśmy wykres prezentujący stada rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej. W analizie uwzględniono jedynie stada posiadające minimum 5 krów z wynikami oceny wartości hodowlanej. W kolejnym kroku postąpiliśmy podobnie jak w przypadku grup zwierząt czyli podzieliliśmy stada na 5 równolicznych klas. Sprawdziliśmy zakresy wartości IE dla każdej z nich i nadaliśmy im odpowiednio kolory.

buhaje HO

Ryc. Zakresy wartości Indeksu Ekonomicznego (zł) dostępnych buhajów odmiany HO. Jeden kolor obejmuje 20% zwierząt.

buhaje RW

Ryc. Zakresy wartości Indeksu Ekonomicznego (zł) dostępnych buhajów odmiany RW. Jeden kolor obejmuje 20% zwierząt.

krowy HO

Ryc. Zakresy wartości Indeksu Ekonomicznego 319 540 krów żyjących odmiany czarno-białej (wg stanu na 13.08.2020). Jeden kolor obejmuje 20% zwierząt.

krowy RW

Ryc. Zakresy wartości Indeksu Ekonomicznego 11 647 krów żyjących odmiany czerwono-białej (wg stanu na 13.08.2020). Jeden kolor obejmuje 20% zwierząt.

stada

Ryc. Zakres średnich wartości Indeksu Ekonomicznego w 12 443 stadach krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej (wg stanu na 13.08.2020). Jeden kolor obejmuje 20% stad.