W dniu 12.02.2026 r., odbyło się inauguracyjne posiedzenie Rady Naukowej przy Centrum Genetycznym Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka. W obradach Rady uczestniczył Pan Leszek Hądzlik – Prezydent PFHBiPM, który dokonał uroczystej inauguracji posiedzenia. Kluczowym punktem spotkania było oficjalne powołanie Rady Naukowej, która ma stanowić wsparcie merytoryczne dla procesu oceny genetycznej bydła ras mlecznych w Polsce. Rada, jako organ doradczy i opiniodawczy, ma za zadanie czuwać nad obiektywizmem oceny oraz jej zgodnością z międzynarodowymi standardami ICAR i Interbull.

W pierwszym posiedzeniu uczestniczyli wszyscy członkowie Rady Naukowej w składzie:

1. Ignacy Misztal, Uniwersytet Georgia, USA
2. Wojciech Jagusiak, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie
3. Tomasz Suchocki, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
4. Monika Skarwecka, Instytut Zootechniki – PIB w Balicach
5. Katarzyna Stachowicz, AbacusBio, Nowa Zelandia

 

Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka reprezentowali:

1. Leszek Hądzlik, prezydent PFHBiPM
2. Ewa Kłębukowska, zastępca dyrektora PFHBiPM
3. Agnieszka Nowosielska, zastępca dyrektora PFHBiPM
4. Sebastian Mucha, dyrektor CGen PFHBiPM
5. Marcin Pszczoła, zastępca dyrektora CGen PFHBiPM
6. Magdalena Graczyk-Bogdanowicz, główna specjalistka ds. analiz genetycznych w CGen PFHBiPM

 

Prezydent Hądzlik mianował prof. Wojciecha Jagusiaka na stanowisko Przewodniczącego Rady Naukowej. Profesor Jagusiak jest kierownikiem Katedry Genetyki, Hodowli i Etologii Zwierząt Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Kieruje zespołem badawczym zajmującym się doskonaleniem metod oceny wartości hodowlanej, analizą cech produkcyjnych i funkcjonalnych bydła oraz wykorzystaniem narzędzi genomowych w programach hodowlanych. Posiada wieloletnie doświadczenie z zakresu oceny wartości hodowlanej i stanowi uznany autorytet w dziedzinie genetyki bydła. W kręgu zainteresowań prof. Jagusiaka szczególne miejsce zajmuje ocena genetyczna cech pokroju.

Spośród członków Rady wybrano również Zastępcę Przewodniczącego, którym został prof. Tomasz Suchocki z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Jest on współtwórcą pierwszego krajowego systemu oceny genomowej i posiada szerokie doświadczenie z zakresu oceny genetycznej.

Grono członków Rady Naukowej zaszczycił prof. Ignacy Misztal z Uniwersytetu Georgia (USA), który jest twórcą metodyki oceny jednostopniowej oraz uznanym ekspertem współpracującym z największymi światowymi liderami hodowli bydła. Profesor Misztal jest uznawany za jednego z najważniejszych ekspertów w dziedzinie genomowej oceny wartości hodowlanej bydła. Jego prace przyczyniły się do rozwoju nowoczesnych metod selekcji i poprawy efektywności programów hodowlanych w skali globalnej. Jest autorem i współautorem licznych publikacji naukowych, a jego dorobek obejmuje ponad 30 000 cytowań i indeks h powyżej 90, co plasuje go w światowej czołówce naukowców w dziedzinie hodowli zwierząt.

W skład Rady Naukowej weszli również: dr Monika Skarwecka z Instytutu Zootechniki w Balicach, która jest zaangażowana w krajową ocenę genomową praktycznie od samego początku jej powstania oraz dr Katarzyna Stachowicz reprezentująca firmę AbacusBio z Nowej Zelandii, która jest światowej klasy specjalistką z zakresu oceny genomowej, rozwoju indeksów selekcyjnych oraz wdrażania innowacji w ocenie genetycznej.

Rada Naukowa pełni funkcję doradczą, dba o obiektywizm procesów związanych z oceną genetyczną oraz zgodność z międzynarodowymi standardami ICAR i Interbull. Podczas pierwszego posiedzenia Rady Naukowej podsumowano działalność Centrum Genetycznego w 2025 r. i przedstawiono kluczowe osiągnięcia. Rok 2025 był niewątpliwie przełomowy dla działalności Centrum Genetycznego PFHBiPM:

• 7 stycznia 2025 r. Interbull uznał CGen za Oficjalny Ośrodek Obliczeniowy, dostarczający dane do ocen międzynarodowych.
• 2 kwietnia 2025 r. oficjalnie wprowadzono ocenę jednostopniową (Single-step), co jest trzecim wdrożeniem w Europie.
• Opublikowano 5 sezonów oceny dla buhajów i samic rasy PHF.
• Złagodzono kryteria otrzymania oceny (wymagany tylko znany ojciec i matka rasy PHF).
• Zwiększono częstość oceny buhajów i buhajków do sześciu razy w roku.
• Wprowadzono kroczącą bazę genetyczną (aktualizowaną co roku).

 

Podczas posiedzenia Rady Naukowej, omówione zostały również plany oraz najważniejsze zadania Centrum Genetycznego na 2026 r. Należą do nich:

• Wdrożenie nowego indeksu PF: struktura indeksu zostanie uproszczona i rozszerzona o nowe cechy (m.in. zdrowotność racic, zdolność udojowa, przebieg porodów). Wyniki będą prezentowane w formacie 4-cyfrowym, co zapewni 5-krotnie większe zróżnicowanie wartości. Indeks PF oraz podindeksy będą publikowane wraz z dokładnością.
• Projekt Metanowy: Dzięki pozyskaniu finansowania i współpracy z partnerami z Włoch oraz Global Methane Genetics, PFHBiPM włączyła się w globalne badania nad emisją metanu. W ramach projektu zakupiono urządzenia pomiarowe, które dostarczą fenotypów do stworzenia populacji referencyjnej.
• Ocena Mniej Licznych Ras: Ocena jednostopniowa zostanie rozszerzona na rasy: polską czerwoną i simentalską.
• Poszerzanie oceny genetycznej o nowe cechy takie jak: wytrwałość laktacji oraz zdrowotność racic.

 

Członkowie Rady byli pod wrażeniem ogromu prac wykonanych przez Centrum Genetyczne w minionym roku. Doceniono szczególnie skalę zmian jaka zaszła w polskiej ocenie genetycznej. W dyskusji pojawiła się ważna sugestia aby dążyć do wykorzystania jak największych populacji referencyjnych. Jak podkreślał prof. Misztal, ma to szczególne znaczenie w przypadku mniej odziedziczalnych cech które wymagają dużej populacji referencyjnej aby osiągać postęp genetyczny. Kwestia wielkości populacji referencyjnej ma duże znaczenie w kontekście planowanego wdrożenia oceny genomowej dla rasy simentalskiej, gdzie współpraca międzynarodowa pozwala na znaczący wzrost dokładności oceny. Rada z uznaniem odniosła się do planów na bieżący rok. Postępy w realizacji prac będą omawiane na kolejnych posiedzeniach, które odbywać się będą trzy razy w roku.

Informujemy, że w dniu 12.02.2026 r. nastąpiło uzupełnienie rankingów samic i podsumowań stad. Przyczyną dotychczasowych braków były błędy w przetwarzaniu zleceń. Przepraszamy za zaistniałą sytuację

Zgodnie z rekomendacją Rady Hodowlanej Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka z dnia 1 lipca 2025 r., Centrum Genetyczne zwiększyło częstość oceny wartości hodowlanej buhajów rasy PHF do 6 razy w roku. W dniu 11.02.2026 r. po raz pierwszy udostępniamy w dedykowanym pliku wyniki oceny wartości hodowlanej młodych buhajków dla sezonu lutowego 2026 r.

Zachęcamy do zapoznania się z listą buhajków i ich wynikami na stronie www.cgen.pl/indeksy/ po kliknięciu w odnośnik “Młode buhajki w sezonie dodatkowym”.

Zachęcamy do zapoznania się z najnowszymi rankingami w sezonie lutowym oceny wartości hodowlanej:

• rankingi najlepszych samic według Indeksu Ekonomicznego (IE) lub indeksu PF.

W tym zestawieniu znajdziesz krowy (ocenione z uwzględnieniem informacji fenotypowej i/lub genomowej) oraz jałówki (ocenione na podstawie informacji genomowej),
Czytaj dalej „co nowego” →

Za nami grudniowa publikacja wyników oceny wartości hodowlanej. Po przedstawieniu analiz dla najlepszych samic, wszystkich ocenionych buhajów, a także buhajów dostępnych na polskim rynku nasienia, przygotowaliśmy ulotkę Top buhaje dla rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej. 

Ulotkę otwiera strona z podpowiedziami w zakresie dokonywania wyboru buhaja w zależności od sytuacji w stadzie. Dodatkowo zawarte tam kody QR szybko przenoszą czytelnika do kart z wynikami najlepszych buhajów w sezonie grudniowym 2025 r.

Dalej w ulotce zamieściliśmy rankingi najlepszych buhajów dostępnych na dzień 12.12.2025 r. według Indeksu Ekonomicznego lub indeksu PF. Buhaje są podzielone w zależności od odmiany HO lub RW. Dodatkowo osobne zestawienia przygotowaliśmy dla buhajów krajowych. 

W odniesieniu wyniku danego buhaja do populacji pomagają zamieszczone w ulotce wykresy 5-kolorowe. Zawierają one zakresy wartości danego indeksu, przy czym najlepsze wyniki wskazuje kolor zielony, a najsłabsze – czerwony. Średnia stawka zwierząt została oznaczona kolorem żółtym.

Na ostatniej stronie warto zapoznać się z informacjami na temat nowego indeksu PF, którego wdrożenie ma nastąpić w nadchodzącym roku.

Ulotka jest dostępna tutaj.

Przedstawiamy analizę wyników oceny wartości hodowlanej dostępnych buhajów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej z grudniowego sezonu (stan na dzień 12-12-2025).

Wyniki Indeksu Ekonomicznego (IE) otrzymało obecnie ponad 100 buhajów więcej niż w sezonie sierpniowym br. Spośród 1595 buhajów dostępnych z IE, 138 samców pochodzi z Polski. Indeks PF można było obliczyć dla 2675 zwierząt (w tym 140 polskich).

Najlepszym buhajem pod względem IE jest niemiecki Rise Up z wynikiem 5213 zł. Trzecie miejsce zdobył najlepszy polski Danko Celtic z wynikiem 5191 zł, który był liderem IE w sezonie sierpniowym. Czytaj dalej „co nowego” →

Udostępniliśmy testowe wyniki nowego indeksu PF samic w podsumowaniu stada na stronie: www.cgen.pl/indeksy/ocena/samice/genotypowane. Po zalogowaniu należy wybrać zakładkę “Podsumowanie stada-test”. Czytaj dalej „co nowego” →

Poniżej prezentujemy analizę TOP100 spośród wszystkich buhajów rasy PHF ocenionych w sezonie grudniowym 2025r.

W rankingach dominują buhaje niemieckie (54 buhaje wg IE i 51 wg indeksu PF). Na drugim miejscu znajdziemy buhaje holenderskie (17 szt. w IE) lub francuskie (21 szt. w indeksie PF). Trzecią grupą w rankingach są buhaje polskie – w obu rankingach znajdziemy ich po 12 szt., przy czym w rankingu IE miejsce na podium dzielą z buhajami francuskimi. Czytaj dalej „co nowego” →

Opublikowaliśmy grudniowe wyniki oceny wartości hodowlanej samic i samców ras PHF oraz simentalskiej. Lista ogólnodostępnych rankingów znajduje się na stronie: www.cgen.pl/indeksy

Dodatkowo zachęcamy hodowców do logowania się do podsumowania stada, w którym znajdą wyniki wszystkich swoich sztuk. Dostęp jest możliwy przez stronę: www.cgen.pl/indeksy/ocena/samice/genotypowane

Poniżej prezentujemy analizę samic rasy PHF ocenionych metodą jednostopniową w grudniowym sezonie oceny wartości hodowlanej. Czytaj dalej „co nowego” →

Miło nam poinformować, że dołączyliśmy do grona akredytowanych jednostek ICAR (International Committee for Animal Recording). Certyfikacja potwierdza, że procedury kontroli pochodzenia oparte na markerach SNP, które stosuje CGen są zgodne z międzynarodowymi standardami.

To ważny krok w stronę podnoszenia jakości danych rodowodowych – fundamentu pracy hodowlanej. Warto podkreślić, że w dobie selekcji genomowej i przetwarzania dużych zbiorów danych, wiarygodna informacja rodowodowa jest nadal niezbędnym elementem systemu oceny genetycznej.

Aby uzyskać status akredytowanego Centrum Interpretacji Danych DNA dla Kontroli Pochodzenia, CGen musiało przejść rygorystyczny test, który polegał na analizie pochodzenia ponad 3 tysięcy zwierząt. Wymagana była 100% zgodność wyników, bez żadnego marginesu błędu.

Co to oznacza w praktyce?

– wyższą wiarygodność rodowodów, co stanowi podstawę do rzetelnej oceny wartości hodowlanej i skutecznej selekcji,

– pełną zgodność z międzynarodowymi standardami prowadzenia kontroli pochodzenia,

– możliwość wymiany danych do kontroli pochodzenia na poziomie międzynarodowym.

Uzyskanie akredytacji ICAR, to kolejny ważny krok w stronę rozwoju najwyższej jakości usług dla hodowców i gwarancja, że rodowody zwierząt opierają się na wiarygodnych danych.

ICAR (International Committee for Animal Recording) – to międzynarodowa organizacja, której celem jest ustalanie globalnych standardów, wytycznych oraz certyfikacja w zakresie gromadzenia i wykorzystywania danych o zwierzętach hodowlanych.