W dniu 12.02.2026 r., odbyło się inauguracyjne posiedzenie Rady Naukowej przy Centrum Genetycznym Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka. W obradach Rady uczestniczył Pan Leszek Hądzlik – Prezydent PFHBiPM, który dokonał uroczystej inauguracji posiedzenia. Kluczowym punktem spotkania było oficjalne powołanie Rady Naukowej, która ma stanowić wsparcie merytoryczne dla procesu oceny genetycznej bydła ras mlecznych w Polsce. Rada, jako organ doradczy i opiniodawczy, ma za zadanie czuwać nad obiektywizmem oceny oraz jej zgodnością z międzynarodowymi standardami ICAR i Interbull.

W pierwszym posiedzeniu uczestniczyli wszyscy członkowie Rady Naukowej w składzie:

1. Ignacy Misztal, Uniwersytet Georgia, USA
2. Wojciech Jagusiak, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie
3. Tomasz Suchocki, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
4. Monika Skarwecka, Instytut Zootechniki – PIB w Balicach
5. Katarzyna Stachowicz, AbacusBio, Nowa Zelandia

 

Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka reprezentowali:

1. Leszek Hądzlik, prezydent PFHBiPM
2. Ewa Kłębukowska, zastępca dyrektora PFHBiPM
3. Agnieszka Nowosielska, zastępca dyrektora PFHBiPM
4. Sebastian Mucha, dyrektor CGen PFHBiPM
5. Marcin Pszczoła, zastępca dyrektora CGen PFHBiPM
6. Magdalena Graczyk-Bogdanowicz, główna specjalistka ds. analiz genetycznych w CGen PFHBiPM

 

Prezydent Hądzlik mianował prof. Wojciecha Jagusiaka na stanowisko Przewodniczącego Rady Naukowej. Profesor Jagusiak jest kierownikiem Katedry Genetyki, Hodowli i Etologii Zwierząt Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Kieruje zespołem badawczym zajmującym się doskonaleniem metod oceny wartości hodowlanej, analizą cech produkcyjnych i funkcjonalnych bydła oraz wykorzystaniem narzędzi genomowych w programach hodowlanych. Posiada wieloletnie doświadczenie z zakresu oceny wartości hodowlanej i stanowi uznany autorytet w dziedzinie genetyki bydła. W kręgu zainteresowań prof. Jagusiaka szczególne miejsce zajmuje ocena genetyczna cech pokroju.

Spośród członków Rady wybrano również Zastępcę Przewodniczącego, którym został prof. Tomasz Suchocki z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Jest on współtwórcą pierwszego krajowego systemu oceny genomowej i posiada szerokie doświadczenie z zakresu oceny genetycznej.

Grono członków Rady Naukowej zaszczycił prof. Ignacy Misztal z Uniwersytetu Georgia (USA), który jest twórcą metodyki oceny jednostopniowej oraz uznanym ekspertem współpracującym z największymi światowymi liderami hodowli bydła. Profesor Misztal jest uznawany za jednego z najważniejszych ekspertów w dziedzinie genomowej oceny wartości hodowlanej bydła. Jego prace przyczyniły się do rozwoju nowoczesnych metod selekcji i poprawy efektywności programów hodowlanych w skali globalnej. Jest autorem i współautorem licznych publikacji naukowych, a jego dorobek obejmuje ponad 30 000 cytowań i indeks h powyżej 90, co plasuje go w światowej czołówce naukowców w dziedzinie hodowli zwierząt.

W skład Rady Naukowej weszli również: dr Monika Skarwecka z Instytutu Zootechniki w Balicach, która jest zaangażowana w krajową ocenę genomową praktycznie od samego początku jej powstania oraz dr Katarzyna Stachowicz reprezentująca firmę AbacusBio z Nowej Zelandii, która jest światowej klasy specjalistką z zakresu oceny genomowej, rozwoju indeksów selekcyjnych oraz wdrażania innowacji w ocenie genetycznej.

Rada Naukowa pełni funkcję doradczą, dba o obiektywizm procesów związanych z oceną genetyczną oraz zgodność z międzynarodowymi standardami ICAR i Interbull. Podczas pierwszego posiedzenia Rady Naukowej podsumowano działalność Centrum Genetycznego w 2025 r. i przedstawiono kluczowe osiągnięcia. Rok 2025 był niewątpliwie przełomowy dla działalności Centrum Genetycznego PFHBiPM:

• 7 stycznia 2025 r. Interbull uznał CGen za Oficjalny Ośrodek Obliczeniowy, dostarczający dane do ocen międzynarodowych.
• 2 kwietnia 2025 r. oficjalnie wprowadzono ocenę jednostopniową (Single-step), co jest trzecim wdrożeniem w Europie.
• Opublikowano 5 sezonów oceny dla buhajów i samic rasy PHF.
• Złagodzono kryteria otrzymania oceny (wymagany tylko znany ojciec i matka rasy PHF).
• Zwiększono częstość oceny buhajów i buhajków do sześciu razy w roku.
• Wprowadzono kroczącą bazę genetyczną (aktualizowaną co roku).

 

Podczas posiedzenia Rady Naukowej, omówione zostały również plany oraz najważniejsze zadania Centrum Genetycznego na 2026 r. Należą do nich:

• Wdrożenie nowego indeksu PF: struktura indeksu zostanie uproszczona i rozszerzona o nowe cechy (m.in. zdrowotność racic, zdolność udojowa, przebieg porodów). Wyniki będą prezentowane w formacie 4-cyfrowym, co zapewni 5-krotnie większe zróżnicowanie wartości. Indeks PF oraz podindeksy będą publikowane wraz z dokładnością.
• Projekt Metanowy: Dzięki pozyskaniu finansowania i współpracy z partnerami z Włoch oraz Global Methane Genetics, PFHBiPM włączyła się w globalne badania nad emisją metanu. W ramach projektu zakupiono urządzenia pomiarowe, które dostarczą fenotypów do stworzenia populacji referencyjnej.
• Ocena Mniej Licznych Ras: Ocena jednostopniowa zostanie rozszerzona na rasy: polską czerwoną i simentalską.
• Poszerzanie oceny genetycznej o nowe cechy takie jak: wytrwałość laktacji oraz zdrowotność racic.

 

Członkowie Rady byli pod wrażeniem ogromu prac wykonanych przez Centrum Genetyczne w minionym roku. Doceniono szczególnie skalę zmian jaka zaszła w polskiej ocenie genetycznej. W dyskusji pojawiła się ważna sugestia aby dążyć do wykorzystania jak największych populacji referencyjnych. Jak podkreślał prof. Misztal, ma to szczególne znaczenie w przypadku mniej odziedziczalnych cech które wymagają dużej populacji referencyjnej aby osiągać postęp genetyczny. Kwestia wielkości populacji referencyjnej ma duże znaczenie w kontekście planowanego wdrożenia oceny genomowej dla rasy simentalskiej, gdzie współpraca międzynarodowa pozwala na znaczący wzrost dokładności oceny. Rada z uznaniem odniosła się do planów na bieżący rok. Postępy w realizacji prac będą omawiane na kolejnych posiedzeniach, które odbywać się będą trzy razy w roku.