Indeks Ekonomiczny jest indeksem selekcyjnym wyrażającym łączną wartość hodowlaną zwierzęcia w przeliczeniu na złotówki. Wartości Indeksu Ekonomicznego pozwalają na porównywanie zysków z produkcji mleka w odniesieniu do jednej laktacji. Dzięki niemu hodowcy mogą doskonalić swoje stada w kierunku maksymalizacji zysków.

Indeks Ekonomiczny opracowało Centrum Genetyczne PFHBiPM we współpracy z hodowcami i najlepszymi specjalistami z tego zakresu. W Indeksie Ekonomicznym uwzględnione są następujące cechy: wydajność tłuszczu, wydajność białka, wydajność mleka, liczba komórek somatycznych, okres usługi, wskaźnik zapłodnień jałówek, wskaźnik zapłodnień krów, długowieczność, wymię, nogi i racice, wysokość w krzyżu oraz dermatitis digitalis.

Wartość Indeksu Ekonomicznego jest zawsze udostępniana wraz z jej dokładnością. Dzięki temu hodowca wie na ile obliczona wartość oddaje rzeczywistą wartość genów zwierzęcia. Łatwiej zrozumieć zmiany w rankingach zwierząt z niską dokładnością oceny wartości hodowlanej.

W przypadku buhajów IE pozwala określić o ile różnią się zyski od ich córek w przeliczeniu na laktację. Porównując buhaje na podstawie wartości IE każdy producent mleka może określić różnicę w spodziewanych zyskach i wybierać te buhaje, które pozwolą mu zarobić najwięcej. Dzięki wyrażeniu IE w złotówkach łatwiej jest zdecydować czy nie warto zainwestować w lepsze nasienie by w przyszłości uzyskiwać większe zyski.

Z Indeksem Ekonomicznym łatwiejsze jest też zarządzanie genetyczne samicami, zwłaszcza zgenotypowanymi. Dlatego wartości IE obliczane są dla wszystkich samic począwszy od zwierząt zgenotypowanych, poprzez krowy z kompletem wartości hodowlanych po zwierzęta młode posiadające jedynie informację rodowodową.

Najważniejsze korzyści dla hodowcy z wdrożenia Indeksu Ekonomicznego

• wartości hodowlane zwierząt są wyrażane w złotówkach,
• lepszy bilans ekonomiczny stada,
• maksymalizacja zysków przez optymalną selekcję w rzeczywistych krajowych warunkach hodowlanych,
• łatwiejsze podejmowanie decyzji hodowlanych,
• lepsze wykorzystanie wyników oceny wartości hodowlanej,
• efektywniejsze korzystanie z selekcji genomowej.

Gdzie znaleźć wartości IE:

• Rankingi buhajów, których nasienie jest dostępne na polskim rynku znajdują się tutaj,
• Rankingi najlepszych samic znajdują się tutaj,
• Rankingi najlepszych jałówek utworzone na bazie indeksu rodowodowego znajdują się tutaj.
• Wartość IE można sprawdzić na kartach zwierząt udostępnianych w serwisach CGen. W celu przejścia do karty danego zwierzęcia należy wpisać numer jego kolczyka tutaj

Zapraszamy do zakładek:

• Szczegółowa charakterystyka IE wraz z opisem efektów wynikających z jego stosowania została zamieszczona w zakładce “charakterystyka”.
• W zakładce “aktualne wyniki” prezentujemy podsumowanie wyników buhajów, w przypadku których hodowcy będą mogli kierować się wartościami IE wybierając nasienie z proponowanej im aktualnie oferty, a także analizy dotyczące wszystkich samic z IE oraz sztuk elitarnych, które na podstawie wartości IE znalazły się w pierwszej setce rankingów ocenianych zwierząt.
• Polscy hodowcy z Indeksu Ekonomicznego (IE) mogą korzystać od grudnia 2019. Pełna historia powstania i udostępniania indeksu opisana jest w zakładce “historia”.

 

Wartość IE dotyczy zysków dlatego uwzględnia zarówno cechy kluczowe dla maksymalizacji dochodu (produkcja mleka czy suchej masy), jak i te których doskonalenie pozwala na minimalizację kosztów np. związanych ze zdrowiem (LKS, DD) płodnością czy żywieniem. Przykładowo wysokość w krzyżu została uwzględniona w IE by uzyskać wyższą produkcję od zwierząt o obecnych wymiarach, a więc przy ograniczonych potrzebach bytowych. Każdej z cech uwzględnionych w IE nadano wagę wynikającą z jej ekonomicznego znaczenia w polskich warunkach. W przypadku cech pokrojowych wagi ekonomiczne wynikają z wpływu budowy wymienia oraz nóg i racic na brakowanie krów (przeżywalność). Konsekwencje ekonomiczne wystąpienia mastitis lub schorzeń racic, w tym koszty leczenia, zostały uwzględnione przy obliczaniu wag ekonomicznych dla tych cech więc selekcja w kierunku zdrowych wymion i racic będzie jeszcze efektywniejsza po włączeniu nowych cech do indeksu.

Charakterystyka Indeksu Ekonomicznego to przede wszystkim opis efektów jakich mogą spodziewać się hodowcy, którzy w swoich decyzjach będą kierowali się wartościami IE Została ona opracowana w oparciu o analizę wyników oceny wartości hodowlanej udostępnionych w kwietniu 2020 r. (2020.1).

 

Relatywny udział cech
IE jest indeksem selekcyjnym jednak jego konstrukcja nie opiera się o wyznaczenie procentowego udziału poszczególnych cech. Z tego względu % udział cech w IE nie jest najlepszą formą prezentowania charakterystyki IE. Znacznie istotniejsze są efekty jakie uzyskuje się na skutek stosowania IE, a więc wielkości postępu hodowlanego wyrażonego reakcją na selekcję w odniesieniu do poszczególnych cech.
Wartość poszczególnych składowych IE zależy od wagi ekonomicznej obliczonej dla danej cechy. Przeliczenie wag ekonomicznych na relatywny udział cech wyrażany w procentach wymaga uwzględnienia zmienności każdej z cech. W przypadku dużego zróżnicowania wartości hodowlanych danej cechy jej proporcjonalny udział w IE wzrasta choć nie wynika to bezpośrednio z wartości przypisanej do niej wagi ekonomicznej.

Ryc. Procentowy udział cech w IE.

 

KWIECIEŃ 2020 – aktualizacja wag ekonomicznych związana ze zmianą bazy genetycznej. Więcej o aktualizacji przeczytasz tutaj.

GRUDZIEŃ 2019 – publikacja wartości Indeksu Ekonomicznego dla wszystkich buhajów i najlepszych samic na stronie cgen.pl/indeksy

19.11.2019 – wykład pracownika CGen pt. „Zarządzanie hodowlane w stadzie z wykorzystaniem indeksu ekonomicznego” podczas Konferencji „Automatyzacja – przyszłość w produkcji mleka i hodowli bydła”, organizowanej przez Region Oceny Poznań PFHBiPM w Dolsku

15-16.11.2019 – pierwsza prezentacja Indeksu Ekonomicznego podczas II Forum Genetycznego. Więcej informacji na temat tego wydarzenia na stronie www.cgen.pl/forum-genetyczne

27.05.2019 – Indeks Ekonomiczny (IE) został wpisany do programu hodowlanego dla bydła rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej.

GRUDZIEŃ 2018 – Zgodnie z planem prace nad stworzeniem indeksu ekonomicznego dobiegają końca. Zostały określone wartości wag ekonomicznych dla poszczególnych cech, dzięki czemu indeks będzie wyrażany w złotówkach. W kolejnym kroku przystąpimy do uzyskania wyników oceny wartości hodowlanej zwierząt i analizy utworzonego w oparciu o nowy indeks rankingu.

PAŹDZIERNIK 2018 – Pierwsze wyniki zgromadzonych i przetworzonych informacji zostały zaprezentowane podczas I Forum Genetycznego PFHBiPM. Prezentację na ten temat przedstawiła dr Katarzyna Stachowicz z AbacusBio – zapraszamy do zapoznania się poniżej:

SIERPIEŃ 2018 – Zakończyliśmy gromadzenie ankiet od hodowców i organizacji hodowlanych. Trwa ich przetwarzanie. W celu zapoznania się z wynikami zapraszamy na I Forum Genetyczne

MAJ 2018 – Trwa zbieranie ankiet hodowlanych i ekonomicznych. Dnia 30 kwietnia 2018 r. hodowcy otrzymali mailowo zaproszenie do wypełnienia internetowej ankiety hodowlanej razem z raportami wynikowymi. Adres do internetowej ankiety hodowlanej jest udostępniany przez pracowników terenowych PFHBiPM oraz po skontaktowaniu się z Centrum Genetycznym (, 61 222 39 87). Zapraszamy do jej wypełnienia!